Πία Χατζηνίκου Αγγελίνη

Κοινωφελές Ίδρυμα Αγγελίνη-Χατζηνίκου

Non-Profit Foundation Angelinis-Hadjinikos

Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη

(17/3/1920 - 7/2/2018)

Η ιδρύτρια και πρόεδρος του Ιδρύματος Αγγελίνη-Χατζηνίκου, η Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη, απεβίωσε την 7η Φεβρουαρίου 2018 σε ηλικία 97 ετών. Θα κάνουμε το πάν να διατηρήσουμε και να συνεχίσουμε την παρακαταθήκη της.

Το 1959 η Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη ίδρυσε το πρακτορείο "Προώθηση της Διεθνούς Τέχνης" (PIA) με στόχο να συνεισφέρει στην πολιτιστική ανάπτυξη της Ελλάδας. Αυτό επετεύχθη προσκαλώντας φημισμένα σύνολα και καλλιτέχνες όπως: Το μπαλέτο Marquis de Guevas, η Zizi Jeanmaire και το μπαλέτο του Rolan Petit, το Ρωσικό Λαογραφικό μπαλέτο Berioska, ο Antonio και το Classical Ballet από την Ισπανία, το σύνολο Ινδικού Κλασσικού Χορού με τους εθνικούς χορευτές Santa Rao Danayanti Joshi και Bahadur Khan, Marcel Marceau, Black Nativity, το Μαύρο Θέατρο της Πράγας, το Ιαπωνικό Κρατικό Θέατρο Noh Kanzekai, τη Συμφωνική ορχήστρα του Λονδίνου με τον Antal Dorati, τους Virtuosi di Roma με τον Renato Fasano, το Τσέχικο σύνολο Camerata Nova, τις Μαριονέτες του Salzburg, I Musici, διάσημα κουαρτέτα ογχόρδων όπως το Smetana, Leowenguth, Zagreb, Prague και άλλα, διάσημους σολίστες όπως ο Mstislav Rostropovich, ο Claudio Arrau και ο Shura Cherkassky, την Κρατική Όπερα της Στουτγάρδης με έργα του Βάγκνερ και του Ορφ με καλεσμένο και τον ίδιο τον Carl Orff, τη Βασιλική Όπερα του Covent Garden, την Κρατική Όπερα της Πράγας, τον Benjamin Britten, τους Jubilee Singers από την Καλιφόρνια, το μπαλέτο Rambert, το μπαλέτο Paul Taylor, την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα RAI Μιλάνου, τη Συμφωνική Ορχήστρα SWR της Γερμανίας με τον Karlheinz Stockhausen, το Living Theater από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Χωροθέατρο Murray του Alvin Nikolai από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το θέατρο Macunaima από τη Βραζιλία, το Πολωνικό Λαογραφικό Μπαλέτο Mazowsze, το Βασιλικό Μπαλέτο Winnipeg Ballet από τον Καναδά, το Βασιλικό Μπαλέτο της Δανίας, το Μπαλέτο της Όπερας της Βιέννης, το Μητροπολιτικό Χωροθέατρο της Σεούλ με αφορμή το άναμμα της Ολυμπιακή φλόγας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ το 1988, την Κρατική Φιλαρμονική Ορχήστρα Kosice, τον Patassou, τη Dalida, τον Joe Dassin και τον Charles Aznavour.

Σε συνδυασμό με την πρόσκληση φημισμένων ξένων συνόλων, η Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη ανάπτυξε αξιοσημείωτη δραστηριότητα για την προώθηση των Ελληνικών τεχνών. Διοργάνωσε μια περιοδεία του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν στη Γαλλία, το οποίο παρουσιάστηκε στο Θέατρο των Εθνών, στο ηνωμένο Βασίλειο, στην Πολωνία και στη Σοβιετική Ένωση. Ενθάρρυνε τη Ζουζού Νικολούδη να ξεκινήσει το χορευτικό σύνολο "Χορικά" για το οποίο διοργάνωσε μια περιοδεία στην Ευρώπη, τη Βόρεια και Νότια Αμερική, το Μεξικό και την Ιαπωνία. Οργάνωσε πολλές από τις συναυλίες της Μικρής Ορχήστρας Αθηνών στο πλαίσιο της οποίας ανέβασε την πρώτη παράσταση του "Αξιον Εστι" του Ελύτη σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη, με το Μπιθικώτση ως σολίστ στο Θέατρο Ρεξ στις 26 Οκτωβρίου το 1964 στην Αθήνα. Διοργάνωσε παραστάσεις αρχαίου θεάτρου ένα καλοκαίρι στη Ρόδο σε συνδυασμό με παραστάσεις Ελληνικών παραδοσιακών χορών από την ομάδα της Νέλλης Δημόγλου. Προώθησε εξίσου και Έλληνες τραγουδιστές ψυχαγωγίας όπως η Γιοβάννα και η Νίκη Καμπά σε διεθνή φεστιβάλ όπου και βραβεύτηκαν. Όποτε προσκαλούσε ξένα σύνολα επιδίωκε να συμπεριλάβει επίσης και ¨Έλληνες καλλιτέχνες. Το 1962 οργάνωσε στο Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα μια μεγάλη έκθεση Βελγικής ταπετσαρίας από τον 12ο αιώνα έως και σύγχρονες μορφές, υπό την αιγίδα του Βελγικού Υπουργείου πολιτισμού. Δημοσίευσε το βιβλίο "Ολυμπία" με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Μεξικό το 1968 καθώς επίσης και ένα βιβλίο αναφορικά με τους αρχαίους και σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες. Επίσης Άσκησε τα καθήκοντα του πολιτιστικού σύμβουλου για τον Εθνικό Οργανισμό Προνοίας και το δήμο του Πειραιά.

 

«Η Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη είναι η διευθυντής που έφερε στο θέατρο, μεταξύ άλλων το Μπαλέτο Rambert στο Θέατρο Ηρώδου του Αττικού εκείνο το καλοκαίρι (πιθανόν το καλλιτεχνικό αποκορύφωμα της χρονιάς) και το Μπαλέτο της Βιέννης στην Κρήτη. Μεγάλωσε σε καλλιτεχνικό περιβάλλον. Η μητέρα της ήταν μουσικός και καλλιτέχνης και η ίδια σπούδασε μουσική, παρόλο που παραδέχεται ότι δεν την προετοίμασε για αυτό που αποδείχτηκε ότι ήταν η πραγματική της κλήση. Η ίδια λέει ότι ήταν σαν στρατιώτης που πηγαίνει στη μάχη χωρίς να ξέρει τι πραγματικά θα αντιμετωπίσει. Ταξίδεψε πολύ και κατά τη διάρκεια των περιπλανήσεων της έμαθε να αγαπάει και εκτίμησε την πατρίδα της. Πίστευε ότι οι Έλληνες, παρά τη σχετική έλλειψη πολιτιστικών ερεθισμάτων και εκπαίδευσης σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ελκύονται ενστικτωδώς από το καλό θέατρο. Προσπάθησε να προσελκύσει καλλιτέχνες που να αντικατοπτρίζουν την ψυχή της πατρίδας τους. Δεν είναι αρκετό, έλεγε να πας στην Αγγλία για να επισκεφτείς το Mark's and Spencer's. Δεν είναι αυτό η Αγγλική κουλτούρα.

Η Πία Χατζηνίκου-Αγγελίνη είχε το εξαιρετικό ταλέντο να εντοπίζει ακριβώς τι εκπροσωπεί καλύτερα την ψυχή μιας ξένης χώρας. Ξεκίνησε τη διαδρομή της ως προωθητής εντελώς τυχαία 25 χρόνια πριν στο Βέλγιο. Οι Βέλγοι ήθελαν να φέρουν μια έκθεση ταπετσαρίας στην Ελλάδα, αλλά τα σχέδιά τους είχαν ανατραπεί από τους τοπικούς κατασκευαστές που φοβόταν τον ανταγωνισμό, και ζήτησαν τη βοήθειά της. Χωρίς προηγούμενη εμπειρία, κατάφερε να πείσει τους Έλληνες αρμόδιους φορείς όχι απλά να αποδεχτούν την έκθεση (υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ήταν εμπορικού χαρακτήρα) αλλά και να παραχωρήσουν το Ζάππειο ως τοποθεσία. Έχοντας πάρει φόρα, απαίτησε ανθοστολισμό και μουσική από τους Βέλγους. Με κατάπληξη συνειδητοποίησε ότι το αποδέχτηκαν και της έστελναν αεροπορικώς φρέσκα λουλούδια κάθε εβδομάδα. Είναι κρίμα, λέει, που δεν είναι καταγεγραμμένο σε βίντεο ως γεγονός. Αυτό που την σόκαρε στη συνέχεια ήταν ότι δεν επαινέθηκε από τις Ελληνικές αρχές για τις προσπάθειές της. Αντιθέτως, όπου και αν στράφηκε για να οργανώσει καινούργιες εκδηλώσεις βρήκε μόνο κλειστές πόρτες. Άρχισε να συνειδητοποιεί το μειονέκτημα του να είσαι γυναίκα στον επιχειρηματικό κόσμο, πόσο μάλλον να δουλεύεις εκτός του πλαισίου του Υπουργείου Πολιτισμού, γιατί δεν μπορούσε να βρει συνεργάτες. Ενάντια σε όλες τις προβλέψεις συνέχισε μόνη (ακόμα και σήμερα δεν έχει βοηθούς) και μέσα στα χρόνια έφερε στην Ελλάδα πολλούς καλλιτεχνικούς θησαυρούς.

Έφερε, παραδείγματος χάριν, το Μπαλέτο de Marquis de Cuevas, το Noh Theatre της Ιαπωνίας, τον Marcel Marceau και το Living Theatre. Οι προσπάθειές της δεν περιορίστηκαν στην Αθήνα και στο Ηρώδειο. Ο πατέρας της είχε κάποια έκταση στο Πήλιο και με μια μικρή χρηματοδότηση από την EEC, τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού και το Βρετανικό Συμβούλιο έστησε ένα θέατρο χωρητικότητας 350 ατόμων. Παρουσίασε έναν κύκλο μουσικής δωματίου που ανέδειξε την ιστορία της μουσικής, καθώς επίσης και παραστάσεις Ελληνικών χορών και θεάτρου σκιών. Παθιασμένη με την διδασκαλία των παιδιών για τις τέχνες, οργάνωσε πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα για νέους, συμπεριλαμβάνοντας και αυτούς από την ύπαιθρο που δεν είχαν προηγουμένως εκτεθεί καθόλου στην κλασσική μουσική και όλα τα συναφή. Η ίδια πιστεύει ότι το να παρουσιάζονται μικρά, υψηλού επιπέδου, σύνολα μουσικής δωματίου καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου είναι πολύ προτιμότερο για την Ελλάδα από το να προσκαλείς φημισμένες ορχήστρες συνέχεια. Επίσης λέει ότι ήδη σχεδιάζει το Φεστιβάλ της επόμενης χρονιάς, αλλά προτιμά να μην το συζητήσει από τώρα. "Το Υπουργείο Πολιτισμού, λέει με μια πονηρή λάμψη στο βλέμμα, μπορεί να μου κάνει τη ζωή δύσκολη αν ξέρει τι σχεδιάζω να κάνω".»

(by Jenny Colebourne, THE ATHENIAN, Δεκέμβριος 1986)